پارانویا یا هذیان
پارانویا یا هذیان
سحر پرویز

پارانویا چیست؟

فرد مبتلا به پارانویا فکر یا احساس میکند که درحال تهدید هست در حالی که شواهدی وجود نداشته باشد . در این حالت فرد مبتلا به دیگران سوءظن یا بی اعتماد غیر منطقی دارد. افراد مبتلا به پارانویا ممکن است احساس کنند که مورد آزار واذیت قرار میگیرند یا اینکه کسی قصد دارد آنها را دستگیر کند . پارانویا میتواند با بسیاری از شرایط سلامت روان رخ دهد . اما اغلب در اختلالات روان پریشی وجود دارد. وقتی افکار و باورهای غیر منطقی چنان ثابت می شوند که هیچ چیز نمیتواند فرد را متقاعد کند که آنچه فکر میکند یا احساس میکند درست نیست ، افکار پارانوئید میتوانند به هذیان تبدیل شوند.

افراد مبتلا به زوال عقلی گاهی اوقات دچار پارانویا می شوند همچنین ممکن است در افرادی که از مواد مخدر استفاده می کنند رخ دهد.

علائم پارانویا

ممکن است هر فردی در مقطعی از زندگی خود افکار پارانوئیدی را تجربه کند ، اما تجربه مداوم علائم واحساسات بی اساس میتواند پارانویا باشد. علائم پارانویا از نظر شدت متفاوت است و میتواند در تمام زمینه های زندگی شخص مبتلا تداخل داشته باشد. مانند :

استرس و اضطراب مداوم مربوط به باورهایی که در مورد دیگران دارند.

بی اعتمادی به دیگران

احساس قربانی شدن یا آزار و اذیت زمانی که تهدیدی وجود ندارد

افزایش انزوا

در معرض آسیب فیزیکی و یا کشته شدن قرار گرفتن

تحت کنترل قرار گرفتن توسط دولت

بی اعتمادی به دیگران و  اضطراب مداوم میتواند در روابط و تعامل با دیگران اختلال ایجاد کند و باعث ایجاد مشکلاتی در شغل و روابط شخصی فرد مبتلا به اختلال پارانویا شود. این افراد احساس میکنند که دیگران علیه آنها توطئه کرده اند یا می خواهند به آنها آسیب بزنند و یا حتی ممکن است از آنها دزدی کنند.

پارانویا یا هذیان
پارانویا یا هذیان

عوامل بروز پارانویا

افکار و رفتارهای پارانوئید معمولا به دلیل اختلالات شخصیت یا سایر بیماری های روانی مانند اسکیزوفرنی رخ میدهد. به طور کلی علت بروز پارانویا مشخص نیست اما عوامل زیر میتواند در بروز آن دخیل باشد .

تروما یا رویداد آسیب زا

افرادی که سابقه تروما یا رویداد آسیب زا دارند مستعد ابتلای به پارنویا هستند . به ویژه اگر این ضربه در دوران کودکی اتفاق افتاده باشد، میتواند بر مغز تاثیر بگذارد و احساس ایمنی فرد را مختل کند.

روان گسیختگی

پارانویا میتواند یکی از علائم اسکیزوفرنی باشد . بسیاری از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی بی اعتمادی شدید نسبت به دیگران را تجربه می کنند.

اختلال دو قطبی

افراد مبتلا به اختلال دو قطبی میتوانند علائم پارانویا را تجربه کنند . پارانویا میتواند در دوره های افسردگی یا شیدایی بروز پیدا کند

استرس

استرس های مداوم میتواند همه علائم سلامت روان از جمله پارانویا را تشدید کند . البته هر نوع استرسی باعث پارانویا نمی شود در واقع استرهای سمی و مداوم میتواند فرد را تضعیف در در برابر افکار پارانوئید آسیب پذیر تر کند.

کمبود خواب

تحقیقات نشان داده که کمبود خواب با افزایش پارانویا مرتبط است . افراد مبتلا به بی خوابی یا سایر اختلالات خواب ممکن است در معرض بیشتری برای ابتلا به اختلال پارانویا باشد.

استعمال مواد مخدر

برخی از مواد مخدر ها مانند کوکائین ، مواد توهم زا ، ماری جوانا و الکل میتوانند شرایط سلامت روان را بدتر کنند و با علائم پارانویا همزمان باشد و یا مشکل را شدید تر کند.

پارانویا یا هذیان
پارانویا یا هذیان

بیماری های جسمی

ممکن است پارانویا با بیماری خاصی مانند آلزایمر ، زوال عقل ، پارکینسون همزمان باشد .

درمان بیماری پارانویا

پارانویا معمولا با ترکیبی از دارودرمانی و درمان شناختی- رفتاری درمان می شود . مهمترین بخش در درمان پارانویا و اختلالات هذیانی، ایجاد یک رابطه اعتماد بین فرد مبتلا و درمانگر است . افراد مبتلا به پارانویا یا اختلالات هذیانی ممکن است در ابتدا با روند درمان مشکل داشته باشند.

درمانگر به فرد مبتلا به پارانویا کمک میکند تا مهارتهای اجتماعی خود را بهبود ببخشد. همچنین پزشکان از داروهای ضد اضطراب و استرس برای درمان اختلال شخصیت پارانوئید تجویز میکنند. افراد مبتلا به اختلال پارانوئید معمولا به دارو نیاز دارند ، زیرا اغلب ارتباط خود را با واقعیت از دست داده اند.

به طور کلی روان درمانگر به فرد مبتلا به پارانوئید کمک میکند تا :

عزت نفس خود را افزایش دهد

بتواند به دیگران اعتماد کند

یاد بگیرد احساسات را به شیوه ای مثبت بیان و مدیریت کند

علائم خود را بشناسد و آسیب پذیری آن را بپذیرد

آخرین نوشته ها