اختلال پس از سانحه-PTSD
اختلال پس از سانحه یا PTSD
سحر پرویز

اختلال پس از سانحه یا PTSD

PTSD یا اختلال پس از سانحه ، یک اختلال سلامت روان است که برخی افراد پس از تجریه یا دیدن یک رویداد آسیب زا و یا یک حادثه به آن مبتلا می شوند . رویدادهای آسیب زا ممکن است تهدید کننده زندگی باشند مانند جنگ ، بلای طبیعی ، تصادفات رانندگی ، تجاوز جنسی و … باشد اما ممکن است همیشه یک رویداد خطرناک نباشد مثلا مرگ ناگهانی و غیر منتظره یکی از عزیزان .

رویداد آسیب زا چیست ؟

هر چیزی که وجود یا احساس امنیت شما را به شدت تهدید کند و الزاما نمیتوانید یک اتفاق واحد باشد مثلا یک تصادف رانندگی ، بلکه میتواند یک آسیب طولانی مدت مانند زندگی در طول جنگ یا سوءاستفاده مکرر باشد. رویدادهای آسیب زا حتی لازم نیست به شکل مستقیم برای شما اتفاق بیفتد، ممکن است شاهد یک رویداد آسیب زا باشید. از جمله موارد شایع رویدادهای آسیب زا میتوان موارد زیر اشاره کرد:

تصادفات جدی

آسیب شدید یا بیماری ناگهانی

جنگ و نبرد نظامی

بالای طبیعی مانند زلزله ، آتش سوزی ، سیل و …

آزار جسمی

توهین کلامی

تجاوز یا سوءاستفاده جنسی

مرگ ناگهانی یکی از عزیزان

اختلال پس از سانحه PTSD

علائم اختلال پس از سانحه

علائم این اختلال ممکن از در عرض یک ماه از یک رویداد آسیب زا شروع شود و شاید ممکن از تا سالها ظاهر نشوند. این علائم باعث ایجد مشکلات قابل توجهی در موقعیت های اجتماعی یا کاری و در روابط می شود همچنین باعث ایجاد اختلال در توانایی شما برای انجام کارهای عادی روزانه شود. این علائم ممکن است باری همه یکسان نباشد و هر فردی علائم را به شکل های مختلفی تجربه کند. اما در کل چهار نوع علائم در اختلال پس از سانحه وجود دارد.

تجربه مجدد علائم: زمانی که چیزی شما را به یاد سانحه یا رویداد می اندازه و دوباره آن ترس را احساس میکنید مثلا فلاش بک هایی که باعث میشود احساس کنید دوباره در حال گذراندن اتفاق هستید . کابوسها و یا افکار ترسناک

علائم اجتنابی : بدین معنی که شما سعی میکنید از افراد، مکان ها ، یا اشیایی  که باعث ایجاد خاطرات رویداد آسیب زا می شوند اجتناب کنید. به عنوان مثال اگر در یک تصادف رانندگی بودید ، ممکن است رانندگی را متوقف کنید. علائم اجتناب فقط منحصر به مکان ها واشخاص نیست بلکه ممکن است به افکار یا احساسات نیز مرتبط باشد مثلا ممکن است سعی کنید بسیار مشغول بمانید تا از فکر کردن به اتفاق که افتاده دوری کنید.

علائم برانگیختگی و واکنش پذیری : علائم برانگیختگی شامل عصبانیت ، داشتن مشکل در خواب ، رفتارهای بی پروا و یا خودویرانگر ، به راحتی مبهوت شدن ، مراقبت بیش از حد از محیط اطراف خود و …

علائم خلقی : تغییرات منفی درباورها و احساسات شامل : مشکل در به خاطر سپردن چیزهای مهم در مورد رویداد آسیب زا، افکار منفی در مورد خود یا دنیا، ترس مداوم ، وحشت ، گناه یا شرم، لذت نبردن از فعالیتهایی که زمانی انجام میدادید.

 

اختلال پس از سانحه یا PTSD   چگونه تشخیص داده میشود؟

برای تشخیص PTSD   باید حداقل یک ماه توسط یک روانشناس غربالگری سلامت روان انجام شود و یا حتی ممکن است معاینات فیزیکی نیز انجام شود. اما به طور کلی اگر اگر علائم زیر را داشتید حتما با یک روانشناس مشورت کنید.

  • حداقل یکی از علائم تجربه مجدد
  • حداقل یکی از علائم اجتنابی
  • حداقل دو علامت بر انگیختگی و واکنش پذیری

حداقل دو علامت از علائم خلقی

اختلال پس از سانحه PTSD

چطور رویداد آسیب زا باعث PTSD   میشود؟

در واقع مشخص نیست که چرا افراد به رویداد های آسیب زا واکنش های متفاوتی نشان می دهند. اما مطالعات نشان میدهد که افراد مبتلا به PTSD   یا اختلال پس از سانحه دارای سطوح غیر طبیعی برخی از انتقال دهنده های عصبی و هورمون ها هستند .

انتقال دهنده های عصبی و تغییرات هورمونی:

تحقیقات نشان داده که افراد مبتلا به PTSD   با وجود استرس مداوم ، سطح کورتیزول (هورمون استرس) باعث آزاد شدن نوراپی نفرین میشود. و این مسئله باعث افزایش پاسخ “جنگ یا گریز” سیستم عصبی سمپاتیک میشود. ودر نتیجه ی این افزایش منجربه ضربان قلب ، فشار خون و .. میشود.

PTSD  یا اختلال پس از سانحه با تغییرات در عملکرد و آناتومی مغز مرتبط است

PTSD  یا اختلال پس از سانحه باعث کاهش هیپوکامپ ( بخش از مغز که انگیزه ، احساسات ، یادگیری و حافظه را تنظیم میکند) میشود. در افراد مبتلا به این اختلال آمیگدال ( بخشی از مغز که احساسات و پاسخ های ترس را پردازش میکند )بیش از حد واکنش پذیر است.

 

درمان PTSD  یا اختلا پس از سانحه

درمان های اصلی PTSD  عبارتند از گفتگو درمانی و یا دارودرمانی که در هر شخص به شکل متفاوتی تاثیر میگذارد. در گفتار درمانی ، درمانگر به شما علائم اختلال را آموزش میدهد وبه شما یاد خواهد داد که چه چیزی باعث تحریک PTSD  میشود و چگونه میتوانید آنها را مدیریت کنید.

داروها( مانند داروهای ضد افسردگی) نیز میتوانند به کاهش علائم PTSD  از جمله غم واندوه ، نگرانی ، عصبانیت ومشکلات خواب و کابوس های شبانه کمک کنند.

آیا میتوان از PTSD   جلوگیری کرد؟

از جمله عوامل مهمی که میتوان از بروز PTSD   جلو گیری کرد ، عواملیست که به نام عوامل “تاب آوری” شناخته میشود که عبارتند از

  • یادبگیرید در مواجهه با خطر نسبت به اعمال خود رفتار مناسبی داشته باشید
  • داشتن یک استراتژی مقابله ای یا راهی برای عبور از رویداد بد و درس گرفتن از آن
  • توانایی پاسخگویی مناسب در زمان ترس

 

آخرین نوشته ها